Lista emocji i uczuć z podziałem na grupy
Emocje to szybkie reakcje organizmu na sytuację, a uczucia to ich nazwane, głębsze doświadczenie. Poniższa lista porządkuje słowa w sześć rodzin: radość, smutek, złość, strach, wstyd i zaskoczenie. Dokładne nazwanie emocji często ułatwia zrozumienie, co się z Tobą dzieje.
Emocje a uczucia: czym się różnią
W języku potocznym oba słowa są używane zamiennie. W psychologii emocja jest zwykle krótszą, bardziej odruchową reakcją (strach przy nagłym hałasie), a uczucie trwalszym stanem związanym z oceną sytuacji (tęsknota, zazdrość, wdzięczność). W praktyce ważniejsze od definicji jest trafne słowo.
Radość i przyjemne stany
- Radość, szczęście, zadowolenie, euforia, satysfakcja.
- Spokój, ulga, odprężenie, błogość.
- Wdzięczność, wzruszenie, czułość, miłość, przywiązanie.
- Duma, nadzieja, entuzjazm, zaciekawienie, optymizm.
Smutek i obniżony nastrój
- Smutek, przygnębienie, rozczarowanie, żal, tęsknota.
- Samotność, osamotnienie, poczucie odrzucenia.
- Zniechęcenie, apatia, pustka, bezsilność.
- Żałoba, rozpacz (przy dużej stracie warto poszukać wsparcia innych osób).
Złość i napięcie
- Irytacja, rozdrażnienie, frustracja, zniecierpliwienie.
- Złość, gniew, oburzenie, wściekłość.
- Zazdrość, zawiść, uraza, pretensja.
- Pogarda, niechęć, zniesmaczenie, poczucie krzywdy.
Strach i niepokój
- Niepokój, zdenerwowanie, obawa, napięcie.
- Strach, lęk, przerażenie, panika.
- Niepewność, zagubienie, przytłoczenie.
- Podejrzliwość, poczucie zagrożenia.
Wstyd i emocje wobec siebie
- Wstyd, zakłopotanie, skrępowanie, upokorzenie.
- Poczucie winy, wyrzuty sumienia, żal do siebie.
- Poczucie bezwartościowości, zwątpienie w siebie, rozczarowanie sobą.
Zaskoczenie i stany mieszane
- Zaskoczenie, zdumienie, szok, niedowierzanie.
- Zmieszanie, ambiwalencja, rozdarcie (kilka uczuć naraz jest normalne).
- Nostalgia (radość i smutek), tęsknota za dawnymi czasami.
Jak korzystać z listy
Zadaj sobie pytanie: z której rodziny jest to, co czuję? Potem wybierz najbliższe słowo z tej grupy i oceń jego siłę w skali od 1 do 10. Wypróbuj to kilka razy dziennie przez tydzień, a zauważysz, że słownik uczuć staje się bogatszy. Ta lista nie służy do diagnozy. Jeśli trudne stany trwają lub Cię niepokoją, porozmawiaj ze specjalistą.
Siatka emocji w Mir Lu
Mir Lu ma siatkę emocji, w której wybierasz stan według energii i przyjemności, a aplikacja zapisuje go w dzienniku i pokazuje wzorce z kilku tygodni. Przeczytaj też, jak prowadzić dziennik emocji.
Załóż darmowe konto i zapisz pierwszy nastrój
Czytaj dalej
- Koło emocji Plutchika: jak czytać i jak z niego korzystać
- Dziennik emocji: jak zacząć i co zapisywać
- Komunikat „ja” zamiast zarzutu
Ten poradnik ma charakter edukacyjny. Nie jest poradą lekarza, psychologa ani terapeuty. Jeśli czujesz się źle albo coś Cię niepokoi, skontaktuj się ze specjalistą. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia zadzwoń pod 112.